Bu bölüm sizin!... Üniversite sınavına hazırlanan pek çok kişinin ortak sorunlarına ilişkin cevapların verildiği bu bölümde, siz de aradığınız cevapları bulabilirsiniz. Özel Dershaneler Birliği Derneği (Öz-De-Bir) tarafından hazırlanan çalışma, pek çok soruya cevap veriyor. Eğer burada cevaplarını bulamadığınız sorularınız varsa, bize iletin. En kısa zamanda uzman kişiler tarafından verilen cevapları sizlere iletelim. Pek çok kişi sizinle aynı sorulara cevap arıyor olabilir...

ÜNİVERSİTE ADAYLARININ SORULARI VE CEVAPLARI

Öğrenci Seçme Sınavı'na (ÖSS) kaç kez katılabilme hakkımız bulunmaktadır?
ÖSS'ye katılma sayısı konusunda herhangi bir sınırlama getirilmemiştir. Adaylar, amaçları doğrultusunda diledikleri sayıda sınava katılabilirler.

1997 yılında mezun oldum. Yıllar sonra ilk kez sınav hazırlığı yapıyorum. Eski mezun olmam nedeniyle puan kaybına uğrayacak mıyım?
1997 yılı mezunu olmanız nedeniyle puanınızda bir düşme meydana gelmeyecektir. AO-BP'ye uygulanacak katsayıların düşmesi durumu yalnızca bir önceki yıl ÖSYM tarafından yükseköğretim programına yerleştirilmişseniz geçerlidir. (AOBP = Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanı)

Türkçe-Matematik alanında okuyan bir öğrenci, sözel puan türünde ya da sayısal puan türünde tercih yaptığında AOBP'nin 0,5 katsayısı ile çarpıldığı yükseköğretim programları hangileridir?
Okulunda TM alanında okuyan ya da alandan mezun olan bir öğrenci Sözel puan türündeki; Anaokulu Öğretmenliği, Görme Engelliler Öğretmenliği, İşitme Engelliler Öğretmenliği, Türk Dili ve Edebiyatı, Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği, Türkçe Öğretmenliği, Zihin Engelliler Öğretmenliğini seçtiğinde SÖZ-AOBP 0,5 katsayısı ile çarpılır. Sayısal puan türündeki; Enformasyon Teknolojileri, İlköğretim Matematik Öğretmenliği, Matematik, Matematik Öğretmenliği, Turizmde Bilgisayar Teknolojisi programlarını seçtiğinde SAY-AOBP'si 0,5 katsayısı ile çarpılır.

ÖSS'den sonra hem merkezi yerleştirme ile öğrenci alan yükseköğretim programlarını hem de özel yetenek sınavıyla bir yükseköğretim programını kazanabilir miyim? Her iki programı da kazanırsam hangisini tercih edeceğim? Ya da her iki programa da kayıt olabilir miyim?
ÖSS'den sonra, hem merkezi yerleştirme ile öğrenci alan yükseköğretim lisans ve ön lisans programlarından biri, hem de özel yetenek sınavı sonuçlarına göre öğrenci alan yüksek öğretim programları kazanılabilir. Merkezi yerleştirme ile bir programa yerleştirilip ayrıca özel yetenek sınavıyla da bir program kazanılırsa, hangi program daha çok isteniyorsa o program seçilmelidir. Ancak aynı anda her iki programa kayıt olunamaz.

2000 yılında bir yükseköğretim programını kazandım, ancak liseden mezun olamadığım için kayıt yaptıramadım. Bu yıl sınava başvurduğumda puanımda bir düşme olur mu?
Hayır! Bir yükseköğretim programına kayıt hakkı kazanan bir öğrencinin puanının düşmesi için bir ortaöğretim kurumundan mezun olması şarttır. Şayet mezun olamamışsa, bu yıl sınava başvurduğunda puanında bir düşme söz konusu olmayacaktır.

Okulunda Sosyal Bilimler alanında okuyan ya da bu alandan mezun olan bir öğrenci Eşit Ağırlık puan türünde ya da Sayısal puan türünde tercih yaptığında AOBP'nin 0,5 katsayısı ile çarpıldığı programlar hangileridir?
Okulunda Sosyal Bilimler alanında okuyan ya da bu alandan mezun olan bir öğrenci; Eşit Ağırlık puan türündeki; Avrupa Birliği İlişkileri, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Felsefe, Felsefe Grubu Öğretmenliği, İktisat, İşletme, İşletme Bilgi Yönetimi, İşletme-İktisat, Psikoloji, Okul Öncesi Öğretmenliği, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Reklamcılık, Sanat ve Sosyal Bilimler Programları, Sınıf Öğretmenliği, Siyaset Bilimi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler, Uluslararası İlişkiler Sosyoloji Programlarını seçtiğinde AOBP'nı 0,5 katsayısı ile SAY puan türündeki; Hemşirelik, Hemşirelik ve Sağlık Hizmetleri, Ebelik, Sağlık Memurluğu programlarını seçtiğinde AOBP'si, 0,5 katsayısı ile çarpılır.

Okulda Fen, Fen Bilimleri alanında okuyan ya da mezun olan öğrenci EA Puan türünde ya da SAY Puan türünde tercih yaptığında AOBP'nin 0,5 katsayısıyla çarpıldığı programlar hangileridir.
Okulunda Fen, Fen Bilimleri alan kolunda okuyan ya da mezun olan bir öğrenci: Eşit Ağırlık puan türündeki: Ekonomi, Ekonometri, Felsefe, Felsefe Grubu Öğretmenliği, İktisat, İsletme, İşletme-İkti-sat, Sınıf Öğretmenliği, Okul Öncesi Öğretmenliği programlarını seçtiğinde EA-AOBP'si 0,5 katsayısı ile çarpılır. Sözel puan türündeki Anaokulu Öğretmenliği, Görme Engelliler Öğretmenliği, İşitme Engelliler Öğretmenliği, Zihin Engelliler Öğretmenliği programlarını seçtiğinde AOBP'si 0,5 katsayısı ile çarpılır.

2001 ÖSS'de üç puan türünden sadece sözelde 120'nin üzerinde puan aldım. EA ve SAY puan türünde 4 yıllık tercih yapabilir miyim?
Hayır. ÖSS EA ve SAY puan türüyle öğrenci alan yükseköğretim programlarını tercih edebilmeniz için ilgili ÖSS puanınızın 120 ve üzeri olması gerekmektedir.

ÖSS puan türlerinin her birinden (SÖZ, SAY, EA) 120'nin üstünde puan aldım. En fazla kaç tercih yapabilirim. Tercih yaparken 4 yıllık lisans programlarının arasına 2 yıllık önlisans programı da yazabilir miyiz?
Bir tablodan (2001 ÖSYS yüksek öğretim Programlan ve Kontenjanları Kılavuzu) tercih yapma hakkı olan adaylar en çok 18, iki tablodan tercih yapma hakkı olan adaylar ise bu tabloların birinden 18'i geçmemek üzere toplam 24 tercih yapılabilirler. Tercih yaparken 4 yıllık lisans programlarının arasına 2 yıllık ön lisans programları yazılabilir.

ÖSS'de her üç puan türünden 105 - 120 arasında puan alırsam kaç tercih yapabilirim?
Tablo 3'ten en çok 18 tercih yapabilirsiniz. ÖSS de 120 puanı aşamadığınız için, tablo 4'ten tercih yapamazsınız.

Açıköğretim lisesinden mezun oldum. AOBP nasıl hesaplanacak?
Açıköğretim lisesi öğrencilerinin ortaöğretim başarı puanlarının hesaplanmasında her il, bir okul olarak kabul edilecek bu öğrencilerin diploma / mezuniyet notları ortaöğretim başarı puanına dönüştürülecek ve ÖSYM'nin belirlediği hesaplama formülüne göre hesaplanacaktır.

2000 ÖSS'de herhangi bir yüksek öğretim programına ÖSYM tarafından yerleştirilen bir aday kayıt yaptırmasa ya da kaydını dondursa 2001 yılında puan kaybına uğrar mı?
ÖSYM tarafından merkezi sistemle bir yükseköğretim programına yerleştirilen öğrenciler, kayıt yaptırsın ya da yaptırmasın, bir sonraki yıl sınava girdiklerinde AOBP 0,5 yerine 0,25 ile çarpılarak ilgili ÖSS puanına eklenecektir (AOBP'nin katkısının yarısı gidecektir.)

Yurtdışında yükseköğretim görmek istiyorum ÖSS'den 120'yi geçmek zorunda mıyım?
2000-2001 öğretim yılında kendi paralarıyla yurtdışında yükseköğrenim görmek isteyenlerin yurtdışındaki öğrenciliklerinin tanı-nabilmesi için 2001-ÖSS'ye girmeleri ve ön lisans programları için 105 ve daha fazla, lisans programları için 120 ve daha fazla puan almaları gerekir. Ayrıca, bazı yabancı ülkeler yükseköğretime girişte, ÖSS sonuçlarını göz önünde tutmakta, ülkemizdeki yükseköğretim kurumları yurtdışından yatay geçiş yapmak isteyenlerden ÖSS sonuçlarını isteyebilmekte ve yurtdışında bir yükseköğretim programından mezun olanların diploma denklikleri sırasında ÖSS puanları aranmaktadır.

Okul birincisiyim. Okulumun ÖSS sayısal ortalamasının düşük olması; AOBP'mi olumsuz yönde etkiler mi?
Okulların ÖSS ortalamaları, okul birincilerini olumsuz yönde etkilememektedir. Okul birincilerinin AOBP 80 olarak kabul edilmektedir. Kendi alanınız ile ilgili tercih yaptığınızda 40 puan, alan dışı tercih yaptığınızda, 16 puan olarak ÖSS puanınıza katkı sağlayacaktır. Meslek lisesinde okuyorsanız 80 AOBP alan içi tercihinizde, 0,65 katsayısı ile çarpılacak ve 52 puan getirecektir.

2001 ÖSS'de herhangi bir puan türünde 105 - 120 arasında puan aldığımda, AOBP katkısı da eklendiğinde puanım 120'yi aşınca 4 yıllık bir lisans programını tercih edebilir miyim?
Hayır. ÖSS puanınız 120'nin altında olduğu için 4 yıllık bir lisans programını tercih edemezsiniz.

Okulumda yabancı dil alanından mezun olacağım. ÖSS'de yabancı dil sınavına ne zaman gireceğim, ayrı bir ücret yatıracak mıyım?
Yabancı dil sınavı, ÖSS'den bir hafta sonra, 24 Haziran 2001 tarihinde pazar günü uygulanacaktır. YDS ücreti, 9 Nisan 2001 - 20 Nisan 2001 tarihleri arasında İş Bankasına yatırılacaktır. Sınav ücreti 15 milyon TL dir.

Okulumdan bu yıl Fen Bilimleri alanında mezun olacağım. Mühendislik ve sayısal tercihlerimin dışında, EA puanla öğrenci alan İşletme, İktisat, Sınıf Öğretmenliği tercihlerini yapabilir miyim?
Fen Bilimleri alanından mezun veya mezun olabilecek adaylar, EA puanı ile girilebilen İşletme, İktisat, Ekonomi, Ekonometri, Sınıf Öğretmenliği, Okul Öncesi Öğretmenliği gibi bazı bölümleri, ÖSS kılavuzunu inceleyerek yazabilirler. Adaylar Bu programlan tercih ettiklerinde, EA puanıyla yerleştirilirken AOBP gene 0,5 katsayısı ile çarpılacaktır.

Devlet Lisesi, Özel Lise, Yabancı Dil Ağırlıklı Özel Lise, Süper Lise veya Fen Lisesinde öğrenim gören ve bu liselerden mezun olan adaylar 2 yıllık Meslek Yüksek Okullarını tercih ettiklerinde AOBP'leri 0,5 katsayısıyla mı yoksa 0,2 katsayısıyla mı çarpılır?
Bu liselerde okuyan ya da mezun olan öğrenciler için 2 yıllık Meslek Yüksek Okulları, alan dışı tercih kabul edilir ve AOBP'leri 0,2 katsayısı ile çarpılır.

İkinci öğretim nedir? Normal öğretimden farkı var mıdır? İkinci öğretimde normal öğretime yatay geçiş yapılabilir mi?
Bazı yükseköğretim kurumlarında normal-örgün, önlisans ve lisans programlarının bir kısmının eşdeğeri programlar, örgün eğitim saatleri dışındaki zamanlarda (akşam saatlerinde, hafta sonunda) yürütülmektedir. Bu öğretim şekline ikinci öğretim denir. İkinci öğretim programına kabul edilen öğrenciler, normal öğretim öğrencilerinden daha yüksek öğrenim harcı öderler. İkinci öğretimden normal programlara yatay geçiş yapılmamaktadır.

2001 öğretim yılında, sadece özel yetenek sınavıyla alan yükseköğretim programlarına başvurmak istiyorum. Tercih listesi hazırlayarak ÖSYM'ye göndermem gerekir mi?
Özel yetenek sınavıyla alan yüksek öğretim programları, ÖSS'den ayrı bir sınav uyguladığı için, tercih listesi hazırlamaya gerek yoktur. Hangi okullara başvurmak istiyorsanız ilân edilecek süreler içinde o okullara ön kayıt yaptırmalısınız.

2001 yılında ÖSS sonucunda puanım yeterli olursa tek tercih yapmak istiyorum. Uygun mudur?
ÖSS sonucunda yerleştirme puanınız yeterli ise tek tercih yapabilirsiniz. Ancak taban puanlardaki yükselmeleri yeterince değerlendiremediğimizden açıkta kalma ihtimaliniz doğar. Tek tercih yapmak sağlıklı olmayabilir.

2001 ÖSS sonucunda puanım, istediğim yükseköğretim programlarına girmek için yeterli olmazsa tercih listesi hazırlamadığımda gelecek yıl için bir kaybım olur mu?
Tercih listesi hazırlamak ya da hazırlamamak sizin seçiminizdir. Hazırlamadığınız takdirde bir kayıp söz konusu değildir.

Meslek lisesinde öğrenim görmekteyim. Ek puan hakkı tanınan kendi bölümümle ilgili yükseköğretim programları dışında tercih yaparsam, AOBP nasıl değerlendirilecektir?
Meslek lisesinden mezun olabilecek veya mezun bir aday, 2001 ÖSS kılavuzunda tablo 3'te, meslek liselerinin ek puan alabilecek bölümlerini iyi incelemelidir. O bölümler dışında tercih yaptığında seçimleri, alan dışı sayılarak AOBP, 0,2 katsayısı ile çarpılacaktır.